Ik heb altijd een voorliefde voor India gehad. Van de Indiase keuken kan ik geen genoeg krijgen, ik heb het land meermaals bezocht, en de Indiase muziek en instrumenten intrigeren me enorm. Vanuit die laatste voorliefde kocht ik een jaar geleden een set tabla. Tabla zijn twee trommels die veel voorkomen in Indiase muziek. Een te gekke aanwinst in mijn instrumentarium!
Ik begon met tabla met de verwachting dat ik vanuit mijn achtergrond als drummer vast een heel eind zou komen, en dat handpan en tabla zeker ook raakvlakken zouden hebben doordat je met je handen speelt. Daar kwam ik toch al snel van terug. Eigenlijk had ik het kunnen weten ook… Ik heb me eerder al uitgebreid verdiept in Indiaas koken, en kwam toen ook tot de conclusie dat dit echt andere koek is dan het goed maken van een mooi Europees gerecht. Binnen de Europese keuken zit natuurlijk ook ontzettend veel verfijning en expertise, maar de Indiase keuken voelde voor mij zoveel moeilijker en nauwkeuriger.
Uiteindelijk kan ik best wat verschillende Indiase gerechten maken, maar dat heeft dus wel wat tijd en energie gekost. Dat blijkt met tabla ook de weg te gaan zijn. Ik had het dus best onderschat, maar dat is alleen maar leuk. Ik vind het erg leuk om ergens echt mijn tanden in te zetten, en dus zit ik tegenwoordig op tablales!
De docent die de student wordt dus. Dat leek me een leuk onderwerp voor deze blogs. Ik herken ineens zoveel dingen in mijn eigen handelen die ik ook zie bij mijn cursisten of studenten. Ook wat dat betreft is het superleerzaam om weer aan de studentkant van een lespraktijk te zitten. Ik vertel je er graag meer over, en laten we daarbij beginnen met dat tabla spelen.
Tabla leren spelen
De Indiase cultuur is écht een cultuur op zichzelf. Op zich ook niet gek als je bedenkt hoe groot het land is en hoe rijk de geschiedenis. Twee religies (het hindoeïsme en het boeddhisme) vinden er hun oorsprong, om maar iets te noemen.
Je zou India vanuit Europese maatstaven eigenlijk ook eerder als continent moeten zien. Elke provincie is gigantisch en compleet verschillend van elkaar. De keukens zijn anders, ze spreken compleet andere talen, de prijzen zijn anders… Je kunt twintig totaal verschillende versies van India zien, waarbij de verschillen tussen provincies eerder zijn zoals tussen Nederland en Duitsland dan tussen Noord-Holland en Friesland.
Zo geldt dat ook voor de tablaleer. Deze is echt heel specifiek Indiaas, en zelfs daarbij is de leer in Zuid-India compleet anders dan de Noord-Indiase. Ik leer nu vanuit de Noord-Indiase school tabla spelen, de meer traditionele tabla-stijl.
Ik dacht dus: handpan en tabla, dat heeft vast raakvlakken. Nou, dat stopt toch echt bij het feit dat je speelt met je handen. Ik denk wel dat tablatechnieken uiteindelijk heel tof kunnen zijn op handpan, maar waar je bij handpan redelijk veel vrijheid hebt in waar je precies aanslaat en met welke vinger, komt het bij tabla enorm nauw.
Ik ben ondertussen al heel wat uren bezig met puur en alleen vier klanken in de vingers krijgen. Nog zonder enig mooi ritme, echt puur en alleen klank. Dat klinkt wellicht niet heel uitnodigend, maar ik vind het echt helemaal te gek.
Tabla leren spelen… een hele klus dus! Ik word hierbij geholpen door Tarang Poddar, een ware tablavirtuoos uit Rotterdam, die is opgegroeid in Noord-India. Hieronder zie je hem, en hoor je ook meteen de Noord-Indiase muziektaal, genaamd Padhant.
Een prachtige combinatie
Ik ben tabla gaan leren spelen omdat ik het instrument al jarenlang in de vingers wilde krijgen, maar zie nu ook al in dat handpan en tabla een prachtige combinatie kunnen zijn. Een combinatie die ik eerder niet echt heb gezien, maar die je, na wat zoeken op internet, toch al behoorlijk veel tegenkomt.
Niet gek ook, er zijn best wat raakvlakken. Handpan wordt regelmatig gelinkt aan Oosterse culturen. Veel mensen die niet weten wat de oorsprong van de handpan is, denken dat het instrument uit Azië komt (mocht je de oorsprong niet kennen, check dan zeker ook deze blog even).
Ook het volume is een mooie match, wat samenspelen aanzienlijk prettiger maakt. Je kunt met handpan en tabla dus zonder uitversterking op een mooie en gebalanceerde manier samenspelen. En het belangrijkste nog wel: handpan en tabla klinken te gek samen! Check hieronder een voorbeeld daarvan, gespeeld door Loris Lombardo en Amit Mishra.
De docent wordt de student
Duiken in deze voor mij volledig nieuwe wereld van tabla is een ontzettend leuke uitdaging! Er zullen vast en zeker nog technieken doorsijpelen naar mijn handpanspel en dan ook naar mijn lespraktijk, maar ik heb mijn handen voorlopig vol aan het onder de knie krijgen van de tabla zelf. Even geduld dus nog!
Minstens net zo interessant vind ik het om weer in de schoenen van de student te staan. Ik herken zó veel dingen die ik ook vaak zie bij mijn studenten of cursisten. Ook wat dat betreft is het onwijs interessant en leerzaam om dit te doen. Om te voorkomen dat deze blog te lang wordt, bewaar ik dat onderwerp voor de volgende blog. Dan vertel ik je graag meer over onze overkoepelende valkuilen als muziekstudenten.
Voor nu zou ik graag willen afsluiten met een waanzinnig vette tablasolo van grootmeester Zakir Hussain. Zonder beeld, maar de audio alleen is genoeg om je van je sokken te blazen. Veel luisterplezier!
